يادداشت ها
خشم ناصرالدين شاه

 

شادروان مهندس مهدي بازرگان مي گويد : "استبداد هيچ گاه نمي تواند ميانه ي خوبي با دانش داشته باشد. مي گويند : وقتي ناصرالدين شاه براي سركشي به دارالفنون رفته بود ، از شاگردي مي پرسد : بلجيك كجاست؟ آن شاگرد هم وضع جغرافيايي بلژيك را به خوبي جواب  مي دهد. شاه با خشم و تغير دارالفنون را ترك مي كند و به قصر سلطنتي برمي گردد . مدير آن روز دارالفنون كه انتظار تشويق و تقدير داشته، از اين حالت شاه تعجب مي كند و به زحمت خود را به شاه رسانده، سبب آن خشم را مي پرسد. شاه جواب مي دهد : اگر اين ها دانستند كه بلجيك كجاست، سوار من و تو مي شوند [اگر با مدنيت و مدرنيته آشنا شوند، زير بار استبداد نمي روند]. از صدرالاشراف نقل مي كنند : هنگام بازگشت از سفر عربستان سعودي ، كه براي حمل جسد شاه سابق به همراه محمدرضا شاه  به مكه رفته بودم، در هواپيما شاه به من گفت: ما در اين جا آثار عمران و آبادي و ساختمان هاي نو زياد ديديم؛ ولي از دانشگاه و مدارس عاليه خبري نبود. به شوخي گفتم : اگر اين جا هم دانشگاه مي داشت ، باعث زحمت حكومت شان مي شد. شاه گفت: همين طور است ".

از: مهندس بازگان در آيينه ي خاطرات ، شعبان علي لامعي ، تهران ، رامند ، چ نخست : 1387 ، ص 81 .