يادداشت ها
به تأ سي از يك فرانسوي

 

مرحوم مهندس مهدي بازرگان در جايي مي گويد : « به خاطر دارم كه در سال هاي انتقال سلطنت از احمد شاه به رضا شاه كه دوره هاي ابتدايي و متوسط را مي ديدم ، قرآن ترجمه دار ديده نمي شد و در مدارس و مساجد و منازل اگر قرآن درس مي دادند ، چيز ديگري غير از قرائت طوطي وار و حد اكثر تجويد و صوت ياد نمي دادند ، در حالي كه در حوزه هاي طلبگي ، تعليم فقه و اصول ، برنامه ي اصلي را تشكيل مي داد . تفسير قرآن يا تدريس علوم و تاريخ و زبان فارسي ، محلي از اعراب نداشت . در كلاس چهارم متوسطه براي اولين بار با تفسير قرآن آشنا شدم كه ابتكار مرحوم ميرزا ابوالحسن خان فروغي ، مدير دارالمعلمين مركزي بود. تنها يك نمونه قرآن قطع بزرگ مادرم را ديده بودم كه ظاهراً مهريه ي ازدوا جش بود و سواد خواندن آن را نداشت. بعد ها فهميدم كه وزير انطباعات ناصر الدين شاه به تأ سي از يك مستشرق فرانسوي به ترجمه ي آن پرداخته است.»

«منظور آن كه ترجمه و توجه به فهم آيات و تفسيرهاي روز افزون قرآن در ايران ، بازگشت به قرآني بود كه عامل آن را هم چون انديشه ي ديني ، بايد تهاجم و تماس با تمدن و فرهنگ مغرب زمين دانست . » ( مصاحبه با مجله ي كيان ، 11 ) .

به نقل از : حكايت هايي از زندگي مهندس بازرگان ، شعبان علي لامعي ، تهران ، قلم ، چاپ نخست : 1376 ، ص 129 – 130