يادداشت ها
قدرت سوم


اگرچه در ایران ظاهراً جز دو قدرت وجود ندارد ،یکی قدرت الله و دیگری قدرت شاه ،اما قدرت ِ سومی نیز هست و آن سیطره ی روحانیان است که هم به نام خدا و هم به نام شاه اعمال نفوذ می کنند.قدرت مذهبی از قرآن مایه می گیرد که پادشاه مستبد بر حسب موقعیت به هر نحو که بخواهد آن را اجرا می کند.شاه به عنوان رییس مملکت ،همواره از آن چه قوانین شرع مقدس مقرر داشته است ،تبعیت نمی کند و چون روحانیت ،خود را مدافع این قوانین می داند،بر کار شاه از لحاظ مذهبی نظارت می کند و بدین ترتیب به خود،اجازه می دهد که در زندگانی وی مداخله کند و اگر اعمال شاه مطابق قوانین و شرایع اسلام نباشد،در مقام اعتراض برمی آید.چنان که وقتی شاه اعلام کرد که قصد سفر اروپا و دیدار از کشورهای ناپاک (نجس) دارد،روحانیان اعتراض کرده ،او را از این کار منع کردند.

از: مردم و دیدنی های ایران: سفرنامه ی کارلاسرنا،ترجمه ی غلام رضا سمیعی،تهران،نشر نو،چاپ یکم:1363،ص 74و75.