يادداشت ها
نفوذ آقا!

در اوایل ژانویه ی 1933،جورج کانینگهام ،حاکم ایالات مرزی شمال غربی پیشنهاد کرده بود که از نفوذ روحانی آقا برای خنثی کردن ِ اثر ِ فعالیت عوامل کمونیست استفاده کند.[...] در یازدهم نوامبر 1933،آقاخان با ساموئل هور ملاقات کرد و هور به طور محرمانه نیاز به استفاده از نفوذ او را در پیروانش در گیلگیت و چیترال علیه عوامل و تبلیغات شوروی توضیح داد .سه روز بعد،دوباره به اداره ی هند فراخوانده شد و جزئیات بیش تری درباره ی کاری که از او انتظار می رفت،به او گفته شد.

علاقه ی آقا به مرز شمال غربی صرفاً بشردوستانه نبود.ظاهراً او در 1931 ترتیبی داده بود تا امتیاز جمع آوری اعانات از پیروانش را در اتحاد شوروی به دست آورد.ما نمی دانیم ماهیت این امتیاز چه بود،و با این که 50 سال از دادن ِ آن گذشته است،هنوز پرونده های وزارت خارجه ی انگلیس در ارتباط با این امتیازات از دید ِ مردم مخفی مانده است.با افزایش تدریجی نفوذ شوروی در مناطق مرزی،نفوذ آقا بی رنگ شد و در 1935 ،شورش هایی که از شوروی الهام گرفته بود،جمع آوری ِ اعانه های مذهبی را کاملاً متوقف کرد.

از:آقاخان ها،ماهر بوس،ترجمه ی محمود هاتف،تهران،کتاب سرا،چاپ یکم:1376،ص 351 و 352.