يادداشت ها
سمبوليزم رنگ سبز

 

 

مذاهب اوليه اصولا به طبيعت خيلي نزديك بوده اند و به هر حال ، به ناچار محمل مفاهيم مورد نظر خود را از طبيعت مي گرفته اند. خداياني از قبيل ادونيس يونان و اتيس روميان و تموز بابليان ، همه خدايان گياهان به معناي وسيع كلمه بوده اند . اوسيريس مصر باستان نيز در اصل ، خداوند كشاورزي بوده است. ضمنا علايم و آثار تعبيرات و مراسم باستاني را در غالب فرهنگ هاي معاصرنيز مي توان تشخيص داد. مثلا رويانيدن سبزي هايي كه ما براي عيد نوروز تهيه مي كنيم ، در يونان باستان نيز معمول بوده و يونانيان

نيز مانند ما بعد از چندي آن سبزي ها را به آب مي انداخته اند . در يونان باستان ، سبزي هاي مزبور را باغچه هاي آدونيس مي ناميده اند.ٰ

در فرهنگ اسلامي سمبوليزم رنگ سبز متضمن عالي ترين مفاهيم عرفاني ست و به اين صورت بالاخص در اطراف نام خضر تجلي مي كند. خضر ، سبز پوش و زنده ي جاويد است. عطار در « منطق الطير » از قول طوطي مي گويد : خضر مرغانم از آنم سبزپوش / تا توانم كرد آب خضرنوش . و مقصود از آب خضر ، البته آب حيات است. آقاي علي سلطاني در مقاله اي تحت عنوان « جلوه هاي سيمرغ در منطق الطير »²  با بينشي ژرف چنين مي نويسند : « طوطي سبز پوش -  كه به مصداق سخن سعدي : ره از عالم صورت به عالم معنا نبرده – درنقش سالكي جلوه گر مي شود كه كار نيكان را قياس از خود مي گيرد و سبزي ظاهري خويش را با سرسبزي معنوي خضر مقايسه مي كند و در جست و جوي زندگي جاويد است... » .

بدين طريق نتيجه مي گيريم كه سمبوليزم رنگ سبز به ترتيبي كه امروزه در ارتباط رنگ سبز با « آدم هاي خوب » و نيزدر ملبوس و علم هاي مذهبي تجلي مي كند ، مولود قياس معنويات انساني از روي نقش حياتي و حيات بخشي گياهان است و يادگار زمان هايي ست كه نوع بشر ازطرفي به معنويات و از طرف ديگر به مواهب طبيعت و خصوصيات حياتي محيط زيست ، توجهي خيلي بيش تر از امروز داشته است.

 

1-     البته اين مسئله كه سرچشمه ي اين رسم كجا بوده ، بحثي ديگر و محتاج فحص ديگري ست.

2-     مجله ي نگين، مورخه ي 31 مردادماه 1354 ، ص 12.

 

 

ماه نامه ي يغما ، س 28/ ش 9/ ش م 327/ آذر ماه 1354 ، « سمبوليزم رنگ سياه » ، محمد تقي سياه پوش.