يادداشت ها
خاطرات عارف قزويني (2)


4- اين ملت ،مقلّد است ؛ولي مقلد ِ چيزهاي بد.آنچه که اخلاق ِ پسنديده داشت ،از دست داده و آنچه که تقليدي ياد گرفت ،مِثل ِ همين حقوق ِ تقاعدي دادنش است.در اروپا ،حقوق ِ تقاعدي را به مردمان ِ درستکار ِ صحيح العمل مي دهند.ما عوض ِ اين که مال ِ مَردُم را از يک دزد گرفته،به صاحبانش رد کنيم،حقوق ِ تقاعدي به او مي دهيم.حقوق ِ تقاعدي در دنياي متمدّن به کسي داده مي شود که از اوّل ِ عمر تا آخر،به صحّت ِ عمل خدمت کرده ، آخر ِ عمر که قوّه ي کار کردن ندارد،يک قسمت از حقوق ِ او را که در اين مدّت از او کسر و در بانک گذاشته شده است،دست ِ آخر به او داده که با حقوق ِ تقاعدي منظماً زندگاني ِ خود را به خوشي بگذرانَد.در ايران يک نفر را پيدا کنيد که غير از حقوق ِ اداري ،از راه ِ ديگر ندزديده باشد.خدا شاهد است،نيست.ر.ک:خاطرات عارف قزويني،به کوشش مهدي نور محمدي ،صص 70 و 71.

2-از آن جايي که ايراني هيچ وقت در بند ِ آينده نبوده و هميشه دَم غنيمت شمرده و دل به آينده خوش داشته ،وقتي هم خاک بر سر،پا به دايره ي تمدّن گذاشت و قدم در جاده ي تجدّد برداشت،دست از ريش ِ ملت ِ شش هزار ساله بودن برنداشت.تمام ِ افتخارات ِ خود را به داشتن ِ سنّ ِ زياد،پيري،فرسودگي،ضعف ِ قوا ،سستي ِ اعصاب که عصاکوبان به طرف ِ مرگ مي رود،مي داند.غافل از اين که اگر به حالت ِ مرگ ، زيستن مؤثّر بود،فراعنه ي مصر بعد از سه هزار سال زيست کردن در موميايي که اگر اروپايي به اين آقايي بمانَد ،سال ها نيز حيرت افزاي فضاي موزه هاي اروپا و اسباب ِ زينت ِ آن ها خواهد بود ،با علاقه مندي به جواهرات ِ سلطنتي و تجمّلات ِ فرعونيّت که همان ها باعث ِ غرور ِ کبريايي و دعوي ِ خدايي ِ آن ها گرديد، که از زيادتي ِ دلبستگي راضي نشدند بعد از مرگ هم آن ها را از خود،دور کنند ،اقلّاً نمي گذاشتند به دست ِ اجنبي افتاده ،با خود،نگاه مي داشتند.

ايراني در مدّت ِ هزار سال در تمام ِ ادوار ِ شش هزار ساله ي خود،يکي از زمامداران ِ کشور ِ شش هزار ساله ي خود را از هخامنشي و کياني و ساساني ندانست در کدامين دخمه سر به نيست شده اند،ولي از افتخار داشتن ِ خشک و خالي به نام ِ کي خسرو و داريوش مضايقه نکرد.حتي در مکاتبات ِ دوستانه و رقعه جات ِ دعوت،در محافل ِ روضه خواني ،ختنه سوران،از بردن ِ نام ِ نامي ِ آن ها غفلت ورزيدن را از وظيفه ي ايرانيّت خارج دانست،تنها در مواقع ِ نام گذاري ِ اولاد،بدبختانه يا فراموش کرده يا به واسطه ي اين که اسم ِ پدر ِ خودش ملا رمضان بوده ،نخواسته است در پيچ و خم ِ کوچه هاي گم نامي مانَد،يا براي گم نکردن ِ پي ِ نژاد ِ خويش ،هلاکو و بد تر از آن مي گذارد.پس:

به ملتي که ز تاريخ ِ خويش،بي خبر است/به جز حکايت ِ محو و زوال نتوان گفت.

صرف ِ نظر از دوره ي سيروس و داريوش و اردشير بابکان،از دوره ي نادري که هنوز بيش از 200 سال از آن نگذشته است،امروز بيش از آنچه سِرجان مالکم ِ انگليسي راجه به تاريخ ِ امروزي ،از عادات و اخلاق ِ خصوصي و عمومي نوشته است ،اطلاع ِ ديگري در دست ِ کسي نيست.ر.ک: همان، صص 84 و 85. ادامه دارد... .