يادداشت ها
جمله هايي از ايرج افشار

1- آباد شدن ِ ايران مقدار ِ زيادي به ازدياد ِ درخت و جنگل مرتبط است. ر.ك: گلگشت در وطن ،ايرج افشار،تهران،اختران،چاپ يكم: 1384 ، ص 54.

2- بايد درخت و جنگل و طبيعت را نجات داد و از شهرگريخت .ر.ك: همان،ص 204.

3- "ميراث فرهنگي" ازكلمه ي"ميراث"  تصور كرده است اين خرابه ها و ويرانه ها ميراث ِ دولتي ست؛ ميراث ِ اداري ست !در حالي كه قانون ِ ميراث ِ فرهنگيبه منظور ِ حفظِ آثار ِ است براي آحاد ِ ملت ِ ايران.يعني ميراث ِ ملي ست.يكي ازاشتباهات ِ اصطلاحي همين است كه "ملي" درايران مفهوم ِ دولتي پيدا كرده است.ر.ك:همان ، ص 214.

4- عكس برداري از مناطق ِ  نظامي منطقاً وطبيعتاً بايد ممنوع باشد،اما عكس برداري ازبقاياي يك مسجد ِ ويرانه چرا بايد ممنوع باشد؟ در حالي كه هر عكسي كه برداشته شود،خود،سندي خواهد بود در راه ِ حفظ ِ آن اثر.اگر خداي ناكرده زلزله اي ديگر بيايد،چيزي ازاين جرزهاي نيمه مخروبه برجاي نمي ماند.ولي اگر گذرنده اي عكسي ازآن جا برداشته باشد ،به ثبت ِ آثار و گسترش ِ تاريخ كمك كرده است."ميراث ِ فرهنگي " بايد مشتاقان ِ ديدار ازآثار ِ تاريخي را حمايت و ترغيب كند،نه اين كه با اين گونه سد بندي ها وانحصار طلبي ها ذوق و ذهن ِ آن ها را كور كند.ر.ك: همان ، ص 214.

5- تمام ِ هياهويي كه براي منع ِ استعمال ِ كلمات ِ خارجي هست،از جمله شوخي هاي اداري ست و با بخش نامه و دستورالعمل ِ شهرداري و بالات از آن ها هم نمي توان راه را بر ورود ِ بعضي كلمات ِ خارجي بست و البته جاي تأسف است.گناه به گردن ِ وزارت ِ صنايع است كه چنين پروانه هايي را مي دهد.واي به حال ِ زبان ِ فارسي! ر.ك:همان ،ص277.

6- چنين مردمان ِ با فضيلت در كشورهاي ديگر مقامي ارجمند مي يابند و شهرداري و آموزش و پرورش ِ آن جا مي كوشند كه نام ِ چنان افرادي را لااقل در زادگاهشان پايدار بدارند.بر ديوار ِ خانه هايي كه زادگاه و اقامتگاه ِ آنان بوده است ،لوحه هايي خوش طرح در معرض ِ ديد ِ عبوركنندگان مي گذارند و اوراق ِ علمي ِ آنان را به ترتيبي كه شايستگي داشته  باشد ،چاپ مي كنند و اگر نتوانند لااقل در خزينه ي اَسنادي ِ شهر براي استفاده ي آيندگان نگاه داري مي كنند.اما در كشور ِ ما معمولاً همه چيز با مرگ ِ آدمي فنا مي شود.تشكيلاتي نيست كه نگاهبان ِ مواريث ِ علمي باشد.ر.ك: همان ،ص 307.

7- افسوس همين است كه هرچه در ايران حالت ِ عمومي مي يابد، آرام آرام به زوال و نابودي مي كشد.ر.ك: همان ، ص 317.

8- ديوار ِ خانه هاي كازرون ،بلند بوده است.ولي خانه سازي ِ جديد به تركيب ِ قديمي و حقيقي ِ شهر صدمه زده . به عبارت ِ ديگر ،تغوّط شده است. آيا فضيحت نيست كه در جوار ِ ديوار ِ پنج ،شش متري ،ديوارك هاي يك متري بسازند و بر سر ِ آن ها نرده هاي آهني ِ بدنما بگذارند و مردم ِ حفاظ طلب ناگزير از آن بشوند كه سراسر ِ نرده ها را با حصير هاي بلند بپوشانند تا خانه ي خود را ازديده ي اغيار محفوظ كنند. به هركجا كه رَوي ،آسمان همين رنگ است.مرض ِ نودولتي و تجددطلبي ِ زوركي ،بلايي ست امان ناپذير و از هنرهاي خاصّ ِ بي مايگان.ر.ك: همان ، ص 442.

9- لفظ ِ " موزه " را هم اگر بتوان بايد به "گنجينه ي آثار" تغيير داد .لفظِ فرنگي اگر معادلي داشته باشد ،مناسبت ندارد كه استعمال شود. ر.ك: همان ، ص 476.

10- راستي بي مناسبت نيست چند كلمه درباره ي جمع كردن ِ مجلدات يا اوراق ِ مصاحف و كُتُبي گفت و گو شود كه در مسجد ها و بقعه ها و مقبره هاي شهرها پراكنده است و خروارها خواهد بود.به نظر ِ من بايد اقدامي عاجل و عاقلانه كرد و اين اوراق را كه احياناً در ميان ِ آن ها از متون ِ قديم به دست خواهد آمد،از نيش موريانه ربود.آن ها را بررسي و بازبيني كرد تا آن چه به درد مي خورد،به درستي ِ تمام نگاهباني و نيّت ِ واقفان كه محفوظماندن ِ آن ها بوده است، عملي شود.ر.ك: همان ،ص 476.

11- حاج رستم گراشي  از خوانين ِ لار بود.به مسلك ِ درويشي گراييده بود.اما در اين طريق ،مشرب و سليقه ي خاصي داشت.از جمله آن كه مردم را به زور ِ چماق و تهديد،به نماز ِ جماعت مي خواند.ر.ك:همان ،ص 520.

12- درحمام ِ همين باغ [فين] اميركبير ،وزير ِ مشهور را رگ زدند.خون ِ او بيش از كامروايي هايي كه بزرگان در آن كرده بودند ،بر شُهرت ِ آن جا افز.د.ر.ك: همان ،ص535.