يادداشت ها
خزان ديرپاي

استاد احمد گلچين معاني از شاعران و پژوهش گران برجسته ي معاصر است كه در سال 79 درگذشت و در مقبرة الشعراي توس به خاك سپرده شد. آثار تحقيقاتي وي هم چون « تاريخ تذكره هاي فارسي » ، « كاروان هند » ، « مكتب وقوع در شعر فارسي » و « فرهنگ  اشعار » صائب كافي ست تا نامش را جاودانه كند. غزل زير از اوست :  

                                         

شد ديرپاي فصل خزان، نوبهار كو؟                       

باغ آشيان زاغ و زغن شد، هزار كو؟

 

دور از بهار خرم و مرغان نغمه سنج

آن دل كه نيست لاله صفت، داغدار كو؟

 

آن را كه هست خاطر آسوده يي كجاست ؟

وان را كه نيست زندگي مرگبار كو؟

 

يك چشم خوش نگاه نمي بينم، اي دريغ !

آن آهوي رميده ازين مرغزار كو ؟

 

تنها نه من ز عاقبتم نااميد و بس

آن كاو به عاقبت بوَد امٌيدوار كو ؟

 

صبح اميد گر ز جهان رخت بسته است

يا رب ! ره رهايي ازين شام تار كو؟

 

يك روز ، روزگار خوشي داشت آدمي

اكنون دگر نشاني از آن روزگار كو ؟

 

بر چشم خويش ، هم نتوان كرد اعتماد

از حد گذشت پرده دري، پرده دار كو ؟

 

مجبور اگر چو طفل رسن تاب نيسيتم

تا هر قدم به پس نرويم ، اختيار كو ؟

 

حق از چه گويي ؟ آن كه بوَد حق نيوش كيست؟

حق از كه خواهي ؟ آن كه بوَد حقگزار كو؟

 

آن قائدي كه دست تواناي او كند

خيل عنان گسيختگان را مهار كو ؟

 

از روي كار، پي نبرد كس به پشت ِ كار

اي روي كار داده نشان، پشت كار كو؟

 

گر پايمرد ما نشود مرگ بي امان

گلچين ازين ستمكده ، پاي فرار كو ؟

 

بگريز از هجوم غم اندر پناه شعر

در روزگار ، خوش تر ازين كار و بار كو ؟

 

                                                                     فروردين 1348

 

ديوان گلچين / احمد گلچين معاني / تهران / تالار كتاب / چاپ نخست : 1362 / ص 110 .