يادداشت ها
مدرس و حقّ ِرأ ي به زنان


فاطمه سيّاح

حاج محمد تقي وكيل الرعايا ، نماينده ي همدان ،اوّلين كسي بود كه مسئله ي برابري ِ حقوق ِ زنان و مردان را در تاريخ ِ ايران مطرح كرد و خواستار ِ تغيير ِ نگرش ِ جامعه نسبت به زنان گرديد.

از جمله كساني كه به پاسخ گويي به سخنان ِوكيل الرعايا پرداختند ، محمد علي ذكاءالملك  و سيد حسن مدرّس بودند كه ذكاء الملك اعلام كرد كه اكنون پرداختن به اين مسئله ، پُر تنش و جنجال برانگيزاست و هر وقت ممكن بود كه زن ها در انتخابات شركت كنند ، فوراً تصديق خواهيم كرد.

مدرّس نيز از جمله كساني بود كه در اين مجلس ، مخالف ِ رأي دادن ِ زنان بود و در [صدد ِ ] پاسخ گويي به سخنان ِ وكيل الرعايا برآمد : " ما جواب بايد بدهيم از روي برهان ، نزاكت ، و غير ِ نزاكت ، رفاقت است. از روي برهان بايد صحبت كرد ، و برهان اين است كه امروز هرچه تأمّل كنيم ، مي بينيم خداوند ، قابليّت در اين ها قرار نداده است كه لياقت ِ حقّ ِ انتخاب را داشته باشند ... كه عقول ِ آن ها استعداد ندارد. گذشته از اين كه در حقيقت ، نسوان در مذهب ِ اسلام ِ ما در تحت ِ قيمومت اند . الرجال قوّامون علي النساء ؛ در تحت ِ قيمومت ِ رجال هستند. مذهب ِ رسمي ِ ما ، اسلام است . آن ها در تحت ِ قيمومت اند . ابداً حقّ ِ انتخاب نخواهند داشت ؛ ديگران بايد حفظ ِ حقوق ِ زن ها [را] بكنند " .

از : بررسي سازمان هاي سياسي زنان در دوره ي معاصر،فاطمه سياح ، ( پايان نامه ي كارشناسي ارشد رشته ي تاريخ ، دانشگاه آزاد اسلامي بجنورد ،1386 ) ، ص 101 و102.