يادداشت ها
پيش قراول مبارزه با استعمار

امير كبير در چنين شرايط و چنان وضعي ، خطر استعمار را با ديده ي تيزبين و هوش سرشار خويش درك كرد و دام ها  و دانه هاي مرموز آن را درست تشخيص داد. با اين احساس و ادراك ، پيش قراول مبارزه با استعمار شد و راه و رسم استقلال و عظمت را با خطوط روشن و خوانا مشخص نمود و براي پاره كردن زنجير استعمار و شكستن طلسم استثمار  آن چنان برنامه اي تنظيم كرد كه پس از گذشتن بيش ار يك قرن ، قهرمانان كار آزموده وطن پرستي و ضد استعماري ، همان نسخه را ( با اندكي تغيير كه معلول گذشت زمان است ) عمل مي كنند و نتيجه مي گيرند.

امير كبير به حق درك كرد كه فقر و فساد كشور ، براي رشد و نمو استعمار ، بهترين زمينه ي مساعد است و لذا با تمام قدرت براي ريشه كن  كردن فقر و فساد كوشش كرد.

او احساس كرده بود كه افراد نالايق و پست و خودفروش ، در هر پست ومقامي كه باشند ، همانند ماشين خودكاري در اختيار استعمارگران قرار مي گيرند و از اين جهت سعي داشت چنين افرادي را از كادر هيئت حاكمه بيرون بريزد.

ميرزا تقي خان ، با تمام وجود، احتياج يك كشور مستقل را به افراد تحصيل كرده و متخصص در علوم و فنون جديد و كارشناسان لايق صنعت و علم روز ، لمس كرد و درست فهميد تا روزي كه مشكلات علمي و فني كشور توسط كارشناسان و مستشاران خارجي حل مي شود ، روي استقلال را نخواهد ديد و لذا با يك دنيا شور و شوق ، با تأسيس مدرسه ي دارالفنون اقدام به تربيت چنين افرادي نمود.

وي مي دانست كه ثروت مملكت ، بايستي در خود مملكت خرج شود. معادن و ذخاير كشور ، بايد توسط علماي همين كشور استخراج گردد . پول و سرمايه ي خود ملت ، بايستي در رشته هاي اقتصادي اين آب و خاك به جريان افتد و سرمايه گذاري شود و با نهايت پشت كار براي تحقق بخشيدن به اين اهداف عالي دست به كار شد.

امير معتقد بود كه يك كشور مستقل ، بايد همه چيز خود را در داخل خاك خويش تهيه كند و از فروختن مواد خام به قيمت ارزان و خريدن مصنوعات گران قيمت ، نتيجه اي جز ورشكستگي و هدر دادن ذخاير و ثروت كشور ، عايد نخواهد شد و از اين رو، براي صنعتي كردن كشور و استخراج معادن، تلاش خستگي ناپذيري را آغاز كرد. 

 

از : امير كبير يا قهرمان مبارزه با استعمار ، اكبر هاشمي رفسنجاني ، قم ، دفتر انتشارات اسلامي ، چاپ يازدهم ، 1372 ، صص 7  و 8 .